در این مبحث با شکل ترانزیستورهای متداول و نام پایه های آن آشنا خواهید شد. در صورتی که بخواهید مداری را از روی نقشه شماتیک آن بسازید به این اطلاعات نیاز پیدا می کنید.
| شکل و پایه های آن | نام ترانزیستور | نام ترانزیستور | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
|
در این مبحث با شکل ترانزیستورهای متداول و نام پایه های آن آشنا خواهید شد. در صورتی که بخواهید مداری را از روی نقشه شماتیک آن بسازید به این اطلاعات نیاز پیدا می کنید.
| شکل و پایه های آن | نام ترانزیستور | نام ترانزیستور | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
|
این دستگاه با بکارگیری یک آشکار ساز گایکرمولر حساس وجود پرتوهای ایکس و گاما را مشخص کرده و شدت آنها را بصورت دیجیتال و با دقت دهم میکروسیورت بر ساعت نمایش میدهد و در صورت بالاتر رفتن شدت میدان محیط از مقدار تنظیم شده با اخطارهای صوتی و نوری هشدار میدهد. این دستگاه با برق شهر کار می کند و به راحتی قابل نصب روی سقف یا دیوار است. کاربرد: بعنوان یک وسیله هشدار دهنده و حفاظت گروهی در محیط های کاری داری مواد یا دستگاههای پرتوزا استفاده میشود. از جمله کاربران این دستگاه میتوان مراکز تحقیقات هستهای، پزشکی هستهای، تهیه وتولید رادیوایزوتوپها، پرتونگاری صنعتی، رادیولوژیها ونیروگاههای اتمی را نام برد.

برخی از منابع دروس اصلی رشته مهندسی برق:
موارد پیشنهادی با * مشخص شده است. بدیهی است که ممکن است کتاب درسی با آن متفاوت باشد. همچنین دروسی که در کنکور کارشناسی ارشد می آید با ** مشخص شده است.
الکترومغناطیس ** :
- الکترومغناطیس میدان و موج – چنگ *
- الکترومغناطیس – ویلیام هیت
- الکترومغناطیس – دکتر احمد صفایی
- الکترومغناطیس - دکتر سلیمانی
معادلات دیفرانسیل **:
- معادلات دیفرانسیل – دکتر مسعود نیکوکار *
- معادلات دیفرانسیل – بویس و دیپریما
- معادلات دیفرانسیل – سیمونز
- معادلات دیفرانسیل – دکتر شیدفر
ریاضی مهندسی **:
- ریاضیات مهندسی پیشرفته (جلد 2) - کرویت سیگ *
- ریاضیات مهندسی پیشرفته – وایلی
- مجموعه سوالات ریاضیات مهندسی برای کارشناسی ارشد – دکتر نیکوکار
الکترونیک **:
- میکروالکترونیک – آدل سدرا و کنت اسمیت – ترجمه ملکان و واحدی *
- الکترونیک - نشلسکی
- مدارهای الکترونیک – گری میر
- تحلیل و طراحی مدارهای الکترونیک (2 جلد) – تقی شفیعی
- الکترونیک (2 جلد) – میرعشقی
- الکترونیک 3 – دکتر نشاطی (فقط مباحث الکترونیک 3)
مدار**:
- نظریه اساسی مدارها و شبکه ها (2 جلد) – چارلز دسور – ترجمه جبه دار
- تحلیل مهندسی مدار – هیت – ترجمه دیانی *
- مدارهای الکتریکی – دکتر عابدی
- مدارهای الکتریکی – دکتر نیکروش
- مدارهای الکتریکی – دکتر هدتنی
کنترل **:
- سیستم های کنترل خطی – اوگاتا – ترجمه دیانی *
- کنترل خطی – دورف
- کنترل خطی – بنجامین کو
- کنترل خطی – دکتر خاکی صدیق
- سیستم های کنترل خطی – کامران خسرویان کرمانی
ماشین های الکتریکی **:
- ماشین های الکتریکی – پ س سن *
- ماشین های الکتریکی – چاپمن
- ماشین های الکتریکی – سلمون ترجمه لسانی
- ماشین های الکتریکی – فیتز جرالد
- ماشین های الکتریکی – بیمباهارا
- ماشین های الکتریکی با کاربرد هایی از الکترونیک قدرت – ال هاواری
آمار و احتمال **:
- آمار و احتمال – شلدون راس
- آمار و احتمال – والدپول
- آمار و احتمال – دریک
- نظریه احتمالات و نتیجه گیری آماری – لارسون
- آمار و احتمال (2 جلد) – دکتر نیکوکار (برای شروع خوب است *)
- تئوری احتمالات و آمار کاربردی – دکتر آریانژاد
تجزیه و تحلیل سیگنال ** :
- سیگنال ها و سیستم ها - اپنهایم *
- سری شومز DSP
بررسی سیستم های قدرت **:
- بررسی سیستم های فدرت – استیونسن *
- بررسی سیستم های فدرت – گلاور
- بررسی سیستم های فدرت – الگرد
- بررسی سیستم های فدرت – تالیف هادی سعادت – ترجمه کاظمی
مخابرات:
- سیستم های مخابراتی – کارلسون *
- مخابرات – دکتر عارف
مدارهای مخابرانی :
- مدارهای مخابراتی – کارلسون *
اندازه گیری الکتریکی :
- اندازه گیری الکتریکی – ساونی *
تکنیک پالس:
- تکنیک پالس – معتمدی و نشاطی *
محاسبات عددی :
- محاسبات عددی – دکتر نیکوکار و درویش
- محاسبات عددی – دکتر دهمرده *
- ...
ریاضیات عمومی :
- حساب دیفرانسیل و انتگرال - توماس
- حساب دیفرانسیل و انتگرال – سیلورمن *
- حساب دیفرانسیل و انتگرال – لیتهولد
- حساب دیفرانسیل و انتگرال – آدامز
- ریاضی مهندسی – کرویت سیگ ج 1
- ریاضی عمومی – مارون
زبان انگلیسی ** :
- زبان عمومی برای رشته های مهندسی – حقانی و جمعی از نویسندگان *
- زبان برای دانشجویان مهندسی برق - حقانی *
مدار منطقی :
- طراحی دیجیتال – موریس مانو *
معماری کامپیوتر:
- معماری کامپیوتر – موریس مانو *
- معماری کامپیوتر ( ارشد) - یوسفی
میکرو پروسسور:
- میکروپروسسور 8086 – دکتر خاکی *
- میکروکنترلر 8051 – مکنزی
- Z80
- میکروکنترلر 8051 – مزیدی *
پردازش تصویر:
- پردازش تصویر – گونزالس *
برنامه نویسی مقدماتی:
- برنامه نویسیC – جعفر نژاد قمی *
- برنامه نویسی به زبان پاسکال – جعفر نژاد قمی
- برنامه نویسی ساخت یافته به زبان پاسکال و حل مسائل نمونه – کافمن
فیزیک عمومی1 (مکانیک) :
- فیزیک ج 1 – هالیدی *
- مکانیک تحلیلی – سایمون
- مکانیک تحلیلی – فولز
فیزیک عمومی 2 (فیزیک الکتریسیته) :
- فیزیک جلد 3 – هالیدی *
- الکترومغناطیس – ریتس
- الکترومغناطیس – آلونسو و فین
- مبانی نظری الکترومغناطیس - میلفورد
فیزیک کوانتوم :
- فیزیک کوانتومی – گاسیورویچ *
- فیریک کوانتومی – سل ویدر
شبکه های کامپیوتری :
- شبکه های کامپیوتری – تنن بام *
طراحی الگوریتم:
- طراحی الگوریتم – دکتر نعیمی پور *
مهندسی نرم افزار :
- مهندسی نرم افزار – راجر اس پرسمن *
هوش مصنوعی:
- هوش مصنوعی – ترجمه و تالیف دکتر مهرداد فهیمی
- هوش مصنوعی – ترجمه رهنمون و هماوندی
منبع: وبلاگ یادداشتهای یک دانشجوی مهندسی برق
فیبر نوری یکی از محیط های انتقال داده با سرعت بالا است. امروزه از فیبر نوری در موارد متفواوتی نظیر : شبکه های تلفن شهری و بین شهری شبکه های اینترنتی و کامپیوتر استفاده به عمل می آید . فیبر نوری رشته ای از تارهای شیشه ای بوده که هر یک از تارها دارای ضخامتی معادل تار موی انسان را داشته و از آن برای انتقال اطلاعات در مساف های طولانی استفاده میشود .
مبانی فیبر نوری :
فیبر نوری رشته ای از تارهای بسیار نازک شیشه ای بوده که فطر هر یک از تارها نظیر قطر یک تار موی انسان است . تارهای فوق در کلاف هایی سازماندهی و کابل های نوری را به وجود می آورند . از فیبر نوری به منظور ارسال سیگنال های نوری در مسافت های طولانی استفاده میشود .
یک فیبر نوری از سه بخش متفاوت تشگیل شده است :
هسته (
core) : هسته نازک شیشه ای در مرکز فیبر که سیگنال های نوری در آن حرکت میکند.روکش (
cladding) : بخش خارجی فیبر بوده که دور تا دور هسته را احاطه کرده و باعث برگشت نور منعکس شده به هسته میگردد.بافر رویه (
buffer coating) : روکش پلاستیکی که باعث حفاظت فیبر در مقابل رطوبت و سایر مواد آسیب پذیر هست.صدها و هزاران نمونه از رشته های نوری فوق در هسته هایی سازماندهی شده و کابل های نوری را به وجود می آورند. هر یک از کلاف های فیبر نوری توسط یک روکش هایی با نام
jachet محافظت میگردند.فیبر های نوری در دو گروه عمده ارایه میگردند :فیبر های تک حالته (
mode-single) : به منظور ارسال یک سیگنال در هر فیبر استفاده میشود (نظیر تلفن)فیبر های چند حالته (
mode-multi) : به منظور ارسال چندین سیگنال در یک فیبر استفاده میشود (نظیر شبکه های کامپیوتری )فیبر های تک حالته یک هسته کوچک (تقریبا 9 میکرون قطر) بوده و قادر به ارسال نور لیزری مادون قرمز (طول موج از 1300 تا 1550 نانو متر ) میباشد .فیبر های چند حالته هسته بزرگتر (تقریبا 62.5 میکرون قطر ) و قادر به ارسال نور مادون قرمز از طریق
LED میباشد .ارسال نور در فیبر نوری :
فرض کنید قصد داشته باشید با استفاده از یک چراغ قوه یک راهروی بزرگ و مستقیم را روشن نمایید . همزمان با روشن نمودن چراغ قوه ؛ نور مربوطه در مسیر مستقیم راهرو تابانده شده و آن را روشن خواهد کرد. با توجه به وجود عدم خم یا پیچ در راهرو در رابطه با تابش نور چراغ قوه مشکلی وجود نداشته و چراغ قوه میتواند با توجه به نوع ان محدوده مورد نظر را روشن کند. در صورتی که راهروی فوق داری خم و یا پیچ باشد .با مشکلی روبرو خواهم شد ؟ در این حالت میتوان از یک آینه در محل پیچ راهرو استفاده تا باعث انعکاس نور از زاویه مربوطه گردد . در صورتی که راهروی فوق دارای پیچ های زیادی باشد ، چه کار بایست کرد؟ در چنین حالتی در تمام طول مسیر دیوار راهروی مورد نظر ، میبایست از آینه استفاده شود . به این ترتیب نور تابانده شده توسط چراغ قوه (با یک زاویه خا ص ) از نقطه ای به نقطه دیگر حرکت کرده (جهش کرده و طول مسیر راهرو را طی خواهد کرد ) . عملیات فوق مشابه آن چیزی است که در فیبر نوری انجام میشود .
نور در کابل فیبر نوری از طریق هسته (نظیر راهروی مثال ارایه شده ) و توسط جهش های پیوسته با توجه به سطح آبکاری شده (
cladding) (مشابه دیوارهای شیشه ای مثال ارایه شده ) حرکت میکند .( مجموع انعکاس داخلی ) . با توجه به اینکه سطح آبکاری شده قابل به جذب نور هسته نمیباشد نور قادر به حرکت در مسیر های طولانی میباشد . برخی از سیگنال های نوری به دلیل عدم خلوص شیشه موجود ، ممکن است دچار نوعی تضعیف در طول هسته کردند . میزان تضعیف سیگنال نوری به درجه خلوص شیشه و طول موج نور انتقالی دارد . ( مثلا موج با طول 850 نانو متر بین 60 تا 75 درصد در هر کیلومتر ، موج با طول 1300 نانو متر بین 50 تا 60 درصد در هر کیلومتر . موج با طول موج 1550 نانو متر بیش از 50 درصد در هر کیلومتر)سیستم رله فیبر نوری :
به منظور اگاهی از نحوه استفاده فیبر نوری در سیستم های مخابراتی ، مثالی را دنبال خواهیم کرد که مربوط به یک فیلم سینمایی و یا مستند در رابطه با جنگ جهانی دوم است . در فیلم فوق دو ناوگان دریایی که بر روی سطح دریا در حال حرکت میباشند ، نیاز به برقراری ارتباط با یکدیگر در یک وضعیت کاملا بحرانی و توفانی را دارند . یکی از ناو ها قصد ارسال پیام برای ناو دیگر را دارد . .کاپیتان ناو فوق پیامی برای یک ملوان که بر روی عرشه کشتی مستقر است ، ارسال میدارد .ملوان فوق پیام دریافتی را به مجموعه ای از کد های مورس (نقطه و فاصله) ترجمه مینماید . در ادامه ملوان مورد نظر با استفاده از یک نور افکن اقدام به ارسال پیام برای ناو دیگر مینماید . یک ملوان بر روی ارشه کشتی دوم کد های مورس ارسالی را مشاهده مینماید . در ادامه ملوان فوق کد های فوق را به یک زبان خاص (مثلا انگلیسی ) تبدیل و انها را برای کاپیتان ناو ارسال میدارد . فرض کنید فاصله دو ناو فوق از یکدیگر بسیار زیاد ( هزاران مایل ) بوده و به منظور برقراری ارتباط بین آنها از یک سیستم مخابراتی مبتنی بر فیبر نوری استفاده گردد.
در ادامه به بررسی هر یک از عناصر فوق خواهیم پرداخت .
فرستنده :
وظیفه فرستنده، مشابه نقش ملوان بر روی عرشه کشتی ناو فرستنده پیام است . فرستنده سیگنال های نوری را دریافت و دستگاه نوری را بمنظور روشن و خاموش شدن در یک دنباله مناسب ( حرکت منسجم ) هدایت می نماید. فرستنده ، از لحاظ فیزیکی در مجاورت فیبر نوری قرار داشته و ممکن است دارای یک لنز بمنظور تمرکز نور در فیبر باشد. لیزرها دارای توان بمراتب بیشتری نسبت به LED می باشند. قیمت آنها نیز در مقایسه با LED بمراتب بیشتر است . متداولترین طول موج سیگنا ل های نوری ، 850 نانومتر ، 1300 نانومتر و 1550 نانومتر است .
بازیاب ( تقویت کننده ) نوری:
همانگونه که قبلا" اشاره گردید ، برخی از سیگنال ها در مواردیکه مسافت ارسال اطلاعات طولانی بوده ( بیش از یک کیلومتر ) و یا از مواد خالص برای تهیه فیبر نوری ( شیشه ) استفاده نشده باشد ، تضعیف و از بین خواهند رفت . در چنین مواردی و بمنظور تقویت ( بالا بردن ) سیگنا ل های نوری تضعیف شده از یک یا چندین " تقویت کننده نوری " استفاده می گردد. تقویت کننده نوری از فیبرهای نوری متععدد بهمراه یک روکش خاص (doping) تشکیل می گردند. بخش دوپینگ با استفاده از یک لیزر پمپ می گردد . زمانیکه سیگنال تضعیف شده به روکش دوپینگی می رسد ، انرژی ماحصل از لیزر باعث می گردد که مولکول های دوپینگ شده، به لیزر تبدیل می گردند. مولکول های دوپینگ شده در ادامه باعث انعکاس یک سیگنال نوری جدید و قویتر با همان خصایص سیگنال ورودی تضعیف شده ، خواهند بود.( تقویت کننده لیزری)
دریافت کننده نوری:
وظیفه دریافت کننده ، مشابه نقش ملوان بر روی عرشه کشتی ناو دریافت کننده پیام است. دستگاه فوق سیگنال های دیجیتالی نوری را اخذ و پس از رمزگشائی ، سیگنا ل های الکتریکی را برای سایر استفاده کنندگان ( کامپیوتر ، تلفن و ... ) ارسال می نماید. دریافت کننده بمنظور تشخیص نور از یک "فتوسل" و یا "فتودیود" استفاده می کند.
مزایای فیبر نوری:
فیبر نوری در مقایسه با سیم های های مسی دارای مزایای زیر است :
ارزانتر. هزینه چندین کیلومتر کابل نوری نسبت به سیم های مسی کمتر است .
نازک تر. قطر فیبرهای نوری بمراتب کمتر از سیم های مسی است .
ظرفیت بالا. پهنای باند فیبر نوری بمنظور ارسال اطلاعات بمراتب بیشتر از سیم مسی است .
تضعیف ناچیز. تضعیف سیگنال در فیبر نوری بمراتب کمتر از سیم مسی است .
سیگنال های نوری . برخلاف سیگنال های الکتریکی در یک سیم مسی ، سیگنا ل ها ی نوری در یک فیبر تاثیری بر فیبر دیگر نخواهند داشت .
مصرف برق پایین . با توجه به سیگنال ها در فیبر نوری کمتر ضعیف می گردند ، بنابراین می توان از فرستنده هائی با میزان برق مصرفی پایین نسبت به فرستنده های الکتریکی که از ولتاژ بالائی استفاده می نمایند ، استفاده کرد.
سیگنال های دیجیتال . فیبر نور ی مناسب بمنظور انتقال اطلاعات دیجیتالی است .
غیر اشتعال زا . با توجه به عدم وجود الکتریسیته ، امکان بروز آتش سوزی وجود نخواهد داشت .
سبک وزن . وزن یک کابل فیبر نوری بمراتب کمتر از کابل مسی (قابل مقایسه) است.
انعطاف پذیر . با توجه به انعظاف پذیری فیبر نوری و قابلیت ارسال و دریافت نور از آنان، در موارد متفاوت نظیر دوربین های دیجیتال با موارد کاربردی خاص مانند : عکس برداری پزشکی ، لوله کشی و ...استفاده می گردد.
با توجه به مزایای فراوان فیبر نوری ، امروزه از این نوع کابل ها در موارد متفاوتی استفاده می شود. اکثر شبکه های کامپیوتری و یا مخابرات ازراه دور در مقیاس وسیعی از فیبر نوری استفاده می نمایند.
شبکه موبایل ایران استاندارد GSM میباشد که در دو باند 900MHz و 1800MHz قرار دارد. 
کوچکترین قسمت در این شبکه، BTS میباشد که در واقع ایستگاه گیرنده و فرستنده ثابت است و نقش تبادل اطلاعات با گوشی موبایل مشترک را عهده دار میباشد.
این بخش همانند قسمت ثابت در تلفنهای بیسیم است.
هر منطقه جغرافیایی به صورت سلولی تقسیم میشود و هرسلول تحت پوشش و سرویس دهی یک ایستگاه BTS قرار دارد.
هر چند عدد ایستگاه BTS تحت نظارت واحد دیگری بنام BSC قرار دارد.
BSC در واقع بخش هوشمند قسمت رادیویی سیستم سلولی موبایل بوده و مدیریت این بخش را بعهده دارد.
حرکت گوشی موبایل در بین سلولهای مختلف شبکه، با استفاده از اطلاعاتی جمع آوری شده از قسمتهای مختلف، در اینجا شناسایی می گردد.
بعد از این مراحل، نوبت انتقال یا اتصال مکالمه به طرف دوم که میتواند یک مشترک موبایل دیگر یا مشترک تلفن ثابت باشد، میرسد.
این قسمت بخش سوئیچینگ شبکه موبایل است که همانند شبکه تلفن ثابت عمل میکند.



WiMax (802.16) is is a newer standard of wireless networking designed to provide the last mile of high speed internet access to the end user. Some people would call Wimax WiFi on steroids but this would be to broad of an assessment. Wifi was and still will be used in LAN environments for the foreseeable future. WiMax was designed to provide (MAN) Metropolitan Area Access, to homes and businesses
WiMax base stations will have the ability to provide approximately 60 businesses with T1 access and hundreds of homes with DSL/Cable speed access…in theory. Engineers are stating that WiMax has the capability of reaching 30 Miles but real world testing has shown 4-8 mile working radius
WiMax (MAN) deployments are similar to a WiFi network. First the ISP would have their T3 or higher access. The ISP would then use line of sight antennas (Bridges) to connect to towers that would distribute the non line of sight signal to (MAN) residential/business clients
WiMax line of sight antennas operate at a higher Frequency up to 60mhz. Distribution antennas do not have to be in the line of sight with their clients. Non – line of sight towers operate on a range similar to WiFi . WiMax can operate right next to cell phone towers with no interference
WiMax networks are similar to Wifi in deployment. The Wimax Base station/Tower will beam a signal to a WiMax Receiver. Similar to a WiFi access point sending a signal to a laptop. As far as I can tell laptops will be shipping with Wimax receivers in 2006
QOS (Quality of Service) is an major issue with WiMax because of the number of people accessing a tower at once. Some would think that a tower could be easily overloaded with a lot of people accessing it at once. Built into the WiMax standard is an algorithm that when the tower/base station is nearing capacity then it automatically will transfer the user to another WiMax tower or cell. Unlike a Wifi clients who have to kind of fight to stay associated with a given access point; WiMax will only have to perform this hand shake at the MAC level the first time they access the network
WiMax is designed for building a network infrastructure when the environment or distance is not favorable to a wired network. Also, WiMax is a cheaper and quicker alternative than having to lay wire. Third world countries will greatly benefit from deploying WiMax networks. WiMax can handle virtually all the same protocols Wifi can including VOIP. African countries are now going to start deploying WiMax networks instead of cell phone networks. Disaster zones can also utilize WiMax giving them the ability to distribute crisis information quickly and cheaply
Militaries are already using wireless technology to connect remote sites. Logistics will be simplified with the ease of tracking with RF technologies. WiMax can also handle Webcams and streaming video which would give commanders eyes on target capability. Just imagine if planes were able to drop preconfigured self deploying WiMax antennas in strategic areas giving troops real time battlefield intel. Armed with wireless cameras, drones and a GPS one soldier would truly be an Army of One
As WiMax is deployed in more areas theory and real life capabilities of WiMax will come to light. The differences between WiMax and Wifi are simple. Think of a WiMax network as an ISP with out wires, with the signal providing your internet access to your business/ home. Wifi will be used within in your LAN for the near future